دوشنبه, 25 آبان,1405
آدرس ایمیل
info[@t]beh-zone.ir

یکای پول ایران از قران تا ریال


یکای پول ایران از قران تا ریال

احتمالا شما هم از پدربزرگ مادربزرگ های خود شنیده اید که در گذشته واحد پول ايران قِران بوده؛ این واحد پول که در واقع صاحب قران نام داشته و به شکل کوتاه شده نامیده می شد در دوره قاجار رواج داشته است.

در فروردین ماه سال ۱۳۱۱ واحد پول ایران از قران به ریال تغییر کرد. قران واحد پول ایران در دوران قاجاریه بود. نام قران کوتاه شده صاحب‌قران است. قران از نقره و به‌صورت سکه‌های ده شاهی (نیم قران)، یک قران، دو قران و پنج قران ضرب می‌شد. با توجه به اینکه قران هزار دینار ارزش داشت در زبان عامیانه، زار (هزار) نیز نامیده می‌شد.

 

ایرانیان از دینار به‌عنوان واحد پول استفاده می‌کردند.

 

این سنت حتی بعد از تغییر واحد پول ایران به ریال هم ادامه پیدا کرد و سکه‌های دو ریالی و پنج ریالی دوزاری و پنج زاری نامیده می‌شدند. 

دینار واحد قدیمی پول در امپراتوری روم شرقی یا دیناریوس بوده است. مسلمانان پس از فتح روم، دینار را به‌عنوان واحد پول خود انتخاب کردند و حتی امروز نیز در برخی از کشورهای عربی از این عنوان واحد پول استفاده می‌شود.

 

ایرانیان نیز از دینار به‌عنوان واحد پول استفاده می‌کردند، هر چند به تدریج و در اثر تورم، دینار ارزش خود را از دست داد.

ابتدا سلطان محمود غزنوی سکه یکصد دیناری یا صنار را با نام «محمودی» ضرب کرد. همزمان شاهان سامانی نیز سکه‌های ۵۰ دیناری را ضرب و آن را «شاهی» نامیدند.

 

در دوره صفوی، شاه عباس شروع به ضرب یک سکه کرد به ارزش ۲۰۰ دینار یا دو محمودی. این سکه به «عباسی» معروف شد و بسیار مورد استفاده قرار گرفت. در همین زمان، به علت رابطه پرتغال با ایران، سکه‌های پرتغالی در ایران رایج شد. این سکه‌ها «رئال» نام داشتند (که هنوز هم واحد پول بعضی از مستعمرات سابق پرتغال، مثل برزیل است). این واحد پول، بر مبنای وزنش، مطابق ۱۱۷۵ دینار در نظر گرفته شد.

 

سکه رئال پرتغال در ایران به‌عنوان ریال رواج پیدا کرد به این ترتیب دولت ایران دست به ضرب سکه‌هایی ریال زد که برای مبالغ بالا به کار می‌رفت. در اواخر قرن هجدهم میلادی، نادرشاه افشار هم یک نوع سکه به ارزش ۵۰۰ دینار ضرب کرد که به اسم خودش «نادری» خوانده می‌شد، اما خیلی زود در فرهنگ عام به جای لفظ نادری، استفاده از لفظ «ده شاهی» (شاهی= پنجاه دینار: ۵۰۰ دینار= ده شاهی) رواج پیدا کرد.

 

واحد پول ایران در قدیم, آخرین واحد پول ایران

واحد پول ایران در قدیم

 

در دوران قاجار تومان، قران و شاهی واحدهای اصلی پول ایران را تشکیل می‌دادند. تومان واژه‌ای ترکی است و به معنی ۱۰ هزار که در تقسیمات لشکری هر ۱۰ هزار سرباز، تومان و فرمانده آنها، امیر تومان نامیده می‌شد.

 

فتحعلی‌شاه قاجار برای نخستین بار، تومان طلا را با وزن یک و یک ششم مثقال در سال ۱۱۸۸ هجری خورشیدی ضرب کرد. در این زمان همچنین سکه نقره جدید یا‌‌ همان «قران» نیز متداول شد که معادل یک دهم تومان و پنج عباسی یا ۲۰ شاهی بود. این واحد پول بین سال‌های ۱۲۰۳ تا ۱۳۱۰ در ایران رواج داشت. در این دوران همچنین واحد شاهی که به‌صورت سکه‌ای مسی بود نیز رایج بود.

 

ناصرالدین شاه در سال ۱۲۵۹ هجری خورشیدی وزن طلای تومان را کاهش داد و ارزش آن برابر ۱۰ قران نقره شد. واژه ریال که ریشه اسپانیایی و پرتغالی دارد به مفهوم «شاهی» و همچنین نام سکه‌ای نقره‌ای است که در دو کشور مذکور و سرزمین‌های وابسته به آنها رواج داشته و سپس وارد زبان فارسی شده است.

 

ریال که سکه‌ای جهانی و معادل ۱۲۵۰ دینار یا یک هشتم تومان ارزش داشت، برای نخستین بار در سال ۱۱۷۶ هجری خورشیدی رواج یافت. در سال ۱۲۰۳، ریال از رونق افتاد و جای خود را به قران که معادل هزار دینار یا یک دهم تومان بود، داد؛ تا به این ترتیب واحد پول ایران وارد سیستم اعشاری شود.

 

واحد پول ایران در قدیم, آخرین واحد پول ایران

 واحد قدیمی پول

 

اول فروردین ۱۳۱۱ هجری خورشیدی به علت کم شدن ارزش قران و نیاز به واحد پول ساده و قوی، ریال با پشتوانه طلا به‌عنوان واحد اصلی پول ایران قرار گرفت. ریال در اقتصاد ایران تاکنون جایگاه خود را به‌عنوان واحد پول رسمی حفظ کرده است.

 

بانک شاهنشاهی که توسط انگلستان تاسیس شده بود، حدود ۴۰ سال، چاپ اسکناس را در انحصار خود داشت؛ تا اینکه در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۰۹، حق انتشار اسکناس از آن بانک سلب و به بانک ملی ایران واگذار شد. دو سال بعد و همزمان با آغاز سال ۱۳۱۱، واحد پول کشور که از قران به ریال تغییر کرده بود توسط بانک ملی ایران منتشر و ملاک معاملات قرار گرفت. اسکناس‏‌های اولیه به‌صورت ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۰۰۰ ریالی، چاپ شد.

 

منبع:donya-e-eqtesad.com 

امتیاز شما به این مطلب چنده؟

نظرات کاربران
هیچ نظری ثبت نشده است

نام شما
ایمیل
وب سایت
عنوان
نظرات


بیشتر بخوانید
صفر تا صد صنایع دستی فلزی ایران
صنایع دستی فلزی، از جمله صنایعی هستند که می توانند شاخه های مختلفی از هنرهای دستی و سنتی ایران را شامل شوند. هر کدام از این شاخه ها می تواند هنرهای تازه ای را معرفی کند که پیشینه ای قدیمی و کاربردی ا...
ادامه مطلب >
بازیگرانی که تابحال عمل زیبایی انجام نداده اند
اگر برایتان جالب است که بدانید کدام یک از بازیگران مشهور ایرانی تابحال هیچ عمل زیبایی روی صورتشان انجام نداده اند ادامه این مطلب از بخش فرهنگ و هنر را از دست ندهید.
ادامه مطلب >
منظور از آب سخت چیست و به چه نوع آبی گفته می شود؟
آب سخت به نوعی منبع آبی گفته می شود. در این مدل آب ها عموما انواع معدنی به وفور وجود دارند و بیشترین این مواد را می توانیم کلسیم و منیزیم نام ببریم.
ادامه مطلب >
شخصیت شناسی از روی انداختن کیف و شیوه حمل کیف
کیف یکی از آیتم های بسیار مهم استایل شخصی است و  تقریبا همه جا همراه ماست، نوع استفاده از کیف و مدلی کیفی که انتخاب می کنید می تواند برخی از ویژگی های شخصیتی شما را نمایان کند. 
ادامه مطلب >
آموزش تصویری خود آزمایی و معاینه سینه ها
ما می خواهیم همه زنان را تشویق کنیم که خودآزمایی را در برنامه روزانه خود بگنجانند ، این روش تشخیص زودهنگام سرطان پستان می تواند جان افراد را نجات دهد. 
ادامه مطلب >
راهنمای خرید شارژر فندکی ؛ نکات مهم را بدانید
تمام شدن باتری گوشی های تلفن همراه به ویژه زمانی که خارج از یک ساختمان هستیم و به برق دسترسی نداریم یکی از دغدغه های اصلی تمام کاربران می باشد. امروزه تقریبا تمام کار ها را با استفاده از موبایل انجام...
ادامه مطلب >
تست پاپ اسمیر چیست و چه کسانی باید این تست را انجام دهند؟
تست یا آزمایش پاپ اسمیر بهترین روش برای تشخیص سرطان دهانه رحم است. این سرطان چهارمین علت‌ مرگ‌ومیر مرتبط با سرطان در بین بانوان در سرتاسر دنیا است.با ما همراه باشید برای اینکه بدانیم تست پاپ اسمیر چی...
ادامه مطلب >
با عفونت‌ دستگاه تناسلی زنان و علایم آن بیشتر آشنا شوید
عفونت واژن یا واژینیت یکی از بیماری‌های شایع در خانم‌ها است.هر سال زنان زیادی به عفونت واژن مبتلا می شوند. این اختلال ممکن است در تمام سنین رخ دهد، اما زنان بیشتر در سنین باروری مستعد ابتلا به آن هست...
ادامه مطلب >
قابل توجه خانم ها :توصیه های مهم به هنگام دستشویی رفتن
پیشگیری از عفونت های ادراری، خصوصاً عفونت های ادراری که در بین زنان شیوع بسیاری دارد، با رعایت چند اصل ساده امکان پذیر خواهد بود. در اینجا ما چند توصیۀ عملی برای اجتناب از ابتلا به عفونت ادراری ارائه...
ادامه مطلب >