نکات مهم قبل از انتخاب و خرید ساز دهنی

برای خرید سازدهنی خوب پیش از هرچیزی باید با این ساز آشنا باشید. این ساز که آن را با نام هارمونیکا نیز می‌شناسیم در چند مدل مختلف کروماتیک،‌ترمولو و دیاتونیک وجود دارد. در ادامه این پست می‌خواهیم به راهنمای خرید ساز هارمونیکا پرداخته و ببینیم که برای خرید آن باید به بررسی چه نکات و مواردی بپردازیم.

تاریخچه ساز دهنی:

ساز دهنی نام دیگری هم دارد که این نام هارمونیکا می باشد. هارمونیکا دارای قدمت زیادی می باشد و اولین انسان هایی که این ساز را ساختند و با آن به نوازندگی پرداختند چینی ها بودند که این ساز را با نام شنگ به جهان معرفی کردند بهتر است بدانید متریالی که این ساز را با آن می ساختند از چوب درخت بامبو بوده و این درخت برای ساخت این ساز دارای کیفیت بسیار بالایی می باشد.

انوع سازدهنی هارمونیکا:

همانطور که می دانید این ساز طوری است که امکان تغییر کوک در آن وجود ندارد. در نتیجه برای اجرای موسیقی باید از ساز مناسب استفاده کرد. ساز هارمونیکا در حال حاضر شامل سه نوع است که هر یک دارای ویژگی خاص خود هستند.

*هارمونیکا ترمولو:

نوع ترمولو یا Tremolo Harmonica ساده‌ترین نوع آن است که احتمالاً در اسباب‌بازی فروشی‌ها نیز به آن برخورده یا در دوران کودکی هدیه گرفته‌اید. این نوع دارای سوراخ‌هایی دوتایی است که براساس گام دیاتونیک(Diatonic Scale) کوک می‌شود و فقط نت‌های گام دیاتونیک در آن وجود دارد. معمولاً سازدهنی ترمولو در گام دو ماژور(C Major) هستند.

در این نوع ساز دهنی هم می‌توانید با عمل دمیدن و هم با مکش هوا صدای آن را درآورید. هنگام نواختن این ساز چون دو ردیف به صورت همزمان مرتعش می‌شوند، صدایی لرزان از آن تولید می‌شود که آن را Tremolo Effect می‌نامند.

*هارمونیکا دیاتونیک:

سازدهنی دیاتونیک اولین نوع ساخته شده از این ساز است. این ساز هم بر پایه گام دیاتونیک کوک می‌شود ولی بر خلاف نوع ترمولو، سوراخ‌های تک ردیفه دارد که هم با عمل دمیدن و هم با مکیدن به صدا در می‌آید.

مدل رایج ساز دهنی دیاتونیک دارای 10 سوراخ است که براساس الگوی ریشتر(Richter) و با استفاده از نت‌های گام دیاتونیک ماژور کوک می‌شود.

*هارمونیکا کروماتیک:

سازدهنی کروماتیک گرانترین نوع این ساز است که در سال 1918 طراحی شد. این مدل به دلیل طراحی کامل‌تری که دارد تعداد نت بیشتری را برای اجرا در اختیارتان قرار خواهد داد. ازنظر ظاهری تفاوت چندانی با نوع دیاتونیک ندارد و درست مشابه آن دارای 10 سوراخ است که با دمیدن و مکش قابل استفاده است.

تفاوت اصلی در این مدل وجود یک اسلاید در کنار ساز است. این اسلاید شامل یک تیغه فلزی است که از سرتاسر ساز عبور می‌کند. هنگام نواختن سازدهنی می‌توانید با انگشت شست این تیغه را فشار دهید تا نت‌های ساز نیم پرده بالاتر اجرا شوند.

یعنی اگر در حالت عادی نت روی C قرار داشته باشد با فشردن آن نیم پرده بالاتر رفته و به صورت C# اجرا می‌شود. بدین ترتیب می‌توان تمامی نت‌هایی که دارای نیم پرده بالاتر هستند را نیز اجرا کرد.

کدام ساز دهنی بهتر است؟

اما سوالی که پیش می‌آید این است که کدام سازدهنی هارمونیکا برای یادگیری بهتر است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که نه تنها سازدهنی، بلکه تمامی لوازم موسیقی که در چندین مدل وجود دارند طوری هستند که باید به صورت مرحله‌ای بر اساس مهارت و نوع موسیقی که اجرا می‌کنید از آها استفاده کنید.

یعنی اگر شما کاربر مبتدی هستید باید برای شروع از ساز ترمولو آغاز کنید و رفته رفته به سمت دیاتونیک و در نهایت بعد از حرفه‌ای شدن از نوع کروماتیک استفاده کنید. افرادی که به‌صورت حرفه‌ای نواختن ساز هارمونیکا را انجام می‌دهند بسته به نوع اجرا ممکن است در نواختن یک قطعه موسیقی از هر سه نوع ساز استفاده کنند.

نحوه تشخیص سازدهنی مناسب برای خرید:

*قبل از هر چیز باید نوع و مدل ساز دهنی مورد نظر خود را از بین انواع سازهای گفته شده انتخاب کنید. افراد مبتدی می توانند با ساز دهنی ترمولو شروع کنند و در مراحل پیشرفته تر با ساز دهنی کروماتیک نوازندگی کنند.

*با توجه به سبک نوازندگی مورد علاقه خود ساز دهنی را انتخاب کنید. برای نواختن آهنگ های پاپ و بلوز و آهنگ های ساده از ساز های ترمولو و دیاتونیک و برای سبک های کلاسیک و پیشرفته تر از ساز دهنی کروماتیک می توانید استفاده کنید.

*در هنگام خرید ساز دهنی حتما ساز را به استاد خود نشان دهید تا به صورت حرفه ای و دقیق تر ساز رامورد بررسی قرار دهد. بدنه ساز باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد که از ضربه خوردن و خط و خش بر روی بدنه مطلع شوید.

*باید صدای همه سوراخ ها تست شود که دقیقا روی کوک نت ها تنظیم شده باشند. البته سازهای استاندارد نیازی به این مورد ندارند به دلیل اینکه در کارخانه های تولید این سازها کوک نت ها کاملا بررسی می شود. اما در برخی از موارد هم دیده شده است که صدای برخی از نت ها از کوک خارج شده و از حالت استاندارد فرق می کند.

*در هنگام خرید ساز دهنی کروماتیک باید شستی ساز تست شود. بدین صورت که شستی نرم و به آرامی باز و بسته شود و سفت نباشد.شستی اگر سفت باشد در نوازندگی شما پس از مدت کوتاهی مشکلاتی را ایجاد می کند.

*ساز دهنی از آنجاییکه طرفداران بسیار زیادی در کشور ایران دارد و بسیاری از افراد تصور می کنند که یادگیری این ساز آسان است و خیلی سریع می توانند نوازندگی کنند، کار اساتید این ساز را سخت تر می کند.

سوالات متداول: