ﺳﻪشنبه, 26 آبان,1405
آدرس ایمیل
info[@t]beh-zone.ir

اولین جاعل اسکناس در ایران چه کسی بود؟


اولین جاعل اسکناس در ایران چه کسی بود؟

نخستین جعل اسکناس در سال ۱۲۹۲ هجری شمسی توسط فردی به نام میرزا آقاخان صورت گرفت. یک گاف جالب و جابجایی یک کلمه در اسکناس، «میرزا آقا خان اسکناسی» را به دام قانون انداخت تا پرونده اولین جاعل اسکناس در ایران این طوری بسته شود.

اولین جاعل اسکناس در ایران چه کسی بود؟
چندوقتی جایشان پشت شیشه مغازه ها بود. کمی بعد، انواع سوراخ شده شان زیر میز دخل کاسبان جا خوش کرد و بعضی هم پشت ویترین ها رفتند. شاید اما شاید ندانید ماجرای اسکناس های تقلبی در ایران، داستانی 100 ساله است.
به بهانه انتشار تصویر اولین اسکناس تقلبی در ایران، رفته ایم سراغ اولین جاعلان اسکناس در ایران و جهان و چگونگی  لو رفتن شان.


پول کثیف
احتمالا همزمان با اولین سکه پولی که ضرب شد عده ای به فکر افتادند که چطور می شود از پول، پول درآورد! سکه های اولیه که از جنس طلا و نقره بود، جاعلان را به فکر انداخت تا مواد ارزان قیمت را با طلا یا نقره خالص مخلوط کنند. بعضی ها هم کار راحت تری را انتخاب کردند و با تراشیدن لبه سکه های طلایی سودهای بی دردسری بردند. سابقه این شیوه از جعل به 600 سال قبل از میلاد مسیح در کشور باستانی لیدی برمی گردد که در محل ترکیه امروزی قرار داشت. با آمدن اسکناس و پول های کاغذی، شیوه جعل هم تغییر کرد. جعل اسکناس های امروزی در ایران هم سابقه ای 100 ساله دارد.

 

رویترز انگلیسی با اعطای وام به ناصرالدین شاه توانست امتیازاتی از وی بگیرد. یکی از آنها امتیاز تشکیل بانک شاهی و انحصار انتشار اسکناس در ایران بود. اولین اسکناس بانکی ایران که کاملا شبیه پول های امروزی است در سال 1269 هجری شمسی به وسیله انگلیسی ها چاپ شد. حق نشر انحصاری اسکناس به وسیله این بانک در سال 1309 به پایان رسید. "روی قطعات یک تا پنج تومانی امضای رییس بانک به صورت چاپی درج شده بود، ولی قطعات 10 تومانی و بیشتردر هنگام صدور، امضاء و به مشتری داده می شد تا اصالت آنها تایید شود.

هر قطعه اسکناس توسط بازرس دولت با مهر بیضی شکلی که منقش به عبارت "ملاحظه و ثبت دفتر دولتی گردید.امضاء مأمور محترم دولت علیه ایران" مهر شده بود." با ورود اسکناس های جدید به بازار ایران، عده ای هم به فکر جعل آن افتادند.

 

جعل اسکناس,اولین اسکناس جعل شده,اولین جاعل اسکناس در ایران

 عمارت قدیمی بانک شاهی در میدام توپخانه تهران

گاف تاریخی اولین جاعل اسکناس در ایران
در مورد اولین تلاش ها برای جعل اسکناس های امروزی در ایران دو روایت وجود دارد. موزه پول تصویری را به عنوان اولین اسکناس جعل شده ایران معرفی کرده است که در مورد آن دو داستان وجود دارد. عده ای معتقدند این جعل که به خاطر یک اشتباه عجیب ناکام ماند، در سال 1292 ه.ش به وسیله فردی به نام میرزا آقاخان اسکناسی انجام شده است. این جاعل حرفه‌ای هنگام جعل اسكناس‌دو تومانی در مشهد به جای درج عبارت «قابل پرداخت در مشهد فقط» از عبارت «قابل پرداخت فقط در مشهد» استفاده كرده بود كه جابه جایی این یك كلمه باعث مشخص شدن اسکناس تقلبی و دستگیری وی شد. با توجه به نبود کاغذ و رنگ مخصوص چاپ در ایران، هنوز چگونگی تولید این اسکناس در ابهام باقی مانده است.

 

جعل اسکناس,اولین اسکناس جعل شده,اولین جاعل اسکناس در ایران

 اولین اسکناس جعل شده ایران که در مشهد کشف شد

اما این عبارت "قابل پرداخت در مشهد" که کار جاعل را ناتمام گذاشت چرا روی اسکناس درج شده بود؟ در اوایل پیدایش اسكناس در ایران صرفا بانك شاهی كه شعباتی در مشهد، تهران، اصفهان، تبریز و شیراز داشت، اقدام به انتشار این نوع پول می‌كرد بنابراین هر بانك با توجه به منطقه فعالیت خود اسكناس منتشر می‌كرد و این اسكناس‌ها صرفا در منطقه تحت پوشش این بانك قابل استفاده بود.

 

به همین دلیل بانک محل صدور, نام شهر صادر کننده اسکناس ها را با مهری به دو زبان فارسی و انگلیسی بر روی آنها ثبت می کرد.  بر روی پول های اصلی عبارت “PAYABLE AT MESHED ONLY”‌ درج شده بود اما میرزا آقاخان با یک اشتباه باورنکردنی در جابه جا شدن دو کلمه انگلیسی و چاپ "”‌PAYABLE ONLY AT MESHED  بر روی اسکناس موفق نشد از پول های دست سازش استفاده کند و اینگونه بود که اولین جعل اسکناس در تاریخ ایران ناکام ماند.

 جعل اسکناس,اولین اسکناس جعل شده,اولین جاعل اسکناس در ایران

 اسکناس اصلی منتشر شده در کرمانشاه

 

روایت دوم اما می گوید اولین کسی که در ایران اقدام به چاپ اسکناس تقلبی کرد شخصی به نام الکساندر ایوانویچ بود. گفته شده او در شهریور 1309 به همراه عده ای در زیرزمینی در جنوب تهران، اسکناس های جعلی یک تومانی چاپ می کرد.  اما با توجه به اینکه ایوانویچ فقط یک تومانی جعل می کرد، روایت اول به واقعیت نزدیک تر است. همچنین در مقاله ای که به قلم دکتر علی شرقی، اقتصاددان و پژوهشگر ایرانی در دایره المعارف ایرانیکا در زیر سرفصل  ESK منتشر شده، از جعل حرفه ای آقاخان اسکناسی به عنوان اولین جعل اسکناس در ایران نام برده شده است.

 

جنگ جهانی دوم با پول های تقلبی
اما جعل پول غیر از منافع شخصی آدم ها در طول تاریخ معاصر کاربردهای دیگری هم داشته است. آلمان ها در جنگ جهانی دوم برای از پا درآوردن اقتصاد انگلستان با کمک 142 جاعل حرفه ای، حجم عظیمی از اسکناس های تقلبی 50 پوندی را وارد ساختار پولی انگلیس کردند. در سال 1943 توزیع این اسکناس ها آغاز شد و هر ماه یک میلیون پوند پول تقلبی به اقتصاد بریتانیا تزریق می شد. سیستم بانکی انگلیس بعد از مدتی متوجه ورود گسترده پول های تقلبی شد اما جمع آوری این پول ها از بازار تا 20 سال بعد هم ادامه داشت. در نهایت کار به جایی رسید که بانک مرکزی انگلستان در معاملات رسمی فقط اسکناس های 5 پوندی را به رسمیت می شناخت.


امروزه و با پیشرفت تکنولوژی، نکات ایمنی پیچیده ای در طراحی و چاپ اسکناس ها به کار گرفته می شود. استفاده از مرکب با رنگ متغیر، جنس کاغذ و نقش زمینه آن، استفاده از تصاویر پیچیده، نوشته های بسیار بسیار ریز، وجود نخ های امنیتی و ... قسمتی از این تدابیر هستند. اما جاعلان هم به همین نسبت پیشرفت کرده اند و همچنان در تمام دنیا مشغول به کار تولید پول های تقلبی هستند.
منبع : مجله مهر

امتیاز شما به این مطلب چنده؟

نظرات کاربران
هیچ نظری ثبت نشده است

نام شما
ایمیل
وب سایت
عنوان
نظرات


بیشتر بخوانید
آیا خون سیاه پریود نگران کننده است؟
تقریبا دو روز قبل از شروع پریودی، خون از واژن خارج می شود. در این حالت خونریزی در زمانی که نباید اتفاق بیفتد اتفاق افتاده است و ظاهری متفاوت دارد. قبل از اینکه وحشت کنید باید بدانید رنگ متفاوت خون در...
ادامه مطلب >
سوغات اصفهان ؛ خوشمزه ترین و بهترین های اصفهانی
یکی از لذت بخش ترین کارها در سفر به مناطق مختلف، خرید سوغاتی از آن شهر است. در این بخش از بهزون  تصمیم گرفتیم تا درباره سوغات اصفهان با شما صحبت کنیم. چقدر سوغاتی های نصف جهان را به جز گزهای معروف آن...
ادامه مطلب >
از اروپا سوغاتی چی بیاوریم؟
گاه خرید از کشورهای خارجی برای کسی که شاید به زبان مقصد و حتی انگلیسی تسلط ندارد کمی دشوار باشد اما کمی جستجو درباره سوغاتی خاص هر کشور شما را در خریدی بهتر یاری می کند.
ادامه مطلب >
نکاتی که هنگام خرید گوشی بی سیم باید بدانید
این روزها کمتر کسی است که از تلفن بی سیم در منزل خود استفاده نکند. اما بهترین تلفن بیسیم چه ویژگی‌ها و چه مارکی دارد؟ در ادامه به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.
ادامه مطلب >
از شیرینی تا صنایع دستی تبریز را سوغاتی ببرید
تهیه سوغات تبریز یکی از مهم ترین بخش های سفر به این شهر پربازدید است. سوغات تبریز برای گردشگران این شهر اهمیت زیادی دارد به دلیل اینکه تبریز سوغاتی های زیادی دارد. شاید بهتر باشد قبل از سفر به آنجا آ...
ادامه مطلب >
آشنایی با سوغات و صنایع دستی اهواز
 شهر اهواز یکی از شهرهای تاریخی ایران است با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب و مردمی که به خونگرمی و مهمان نوازی شهرت دارند. با شنیدن نام این شهر اغلب به یاد خرما به عنوان سوغاتی آن می افتیم ولی برایتان...
ادامه مطلب >
با بهترین سوغاتی های یزد آشنا شوید
یزد یکی از شهرهای تاریخی ایران است که صنایع دستی و شیرینی های خوشمزه ای برای خرید سوغات دارد.
ادامه مطلب >
معرفی بهترین سوغات گیلان؛ خوراکی بخریم یا صنایع دستی؟
استان گیلان به موجب برخورداری از موقعیت جغرافیایی مناسب در نزدیکی دریای خزر، دارای آب و هوایی معتدل و مرطوب است. عمده فعالیت اقتصادی گیلان به کشاورزی اختصاص دارد. ما در این مقاله قصد داریم انواع سوغا...
ادامه مطلب >
آشنایی با بهترین سوغات تهران
براي مسافران و آن ها که با تهران شناخت چندانی ندارند، این شهر و شهرهای اطراف آن جز یک شهر خاکستری و سراسر دود و ترافیک معنا ندارد و کلمه« سوغاتی» بدون مناسبت ترین چیزی است که ميشود از آن انتظار داشت ...
ادامه مطلب >