جمعه, 29 آبان,1405
آدرس ایمیل
info[@t]beh-zone.ir

یکای پول ایران از قران تا ریال


یکای پول ایران از قران تا ریال

احتمالا شما هم از پدربزرگ مادربزرگ های خود شنیده اید که در گذشته واحد پول ايران قِران بوده؛ این واحد پول که در واقع صاحب قران نام داشته و به شکل کوتاه شده نامیده می شد در دوره قاجار رواج داشته است.

در فروردین ماه سال ۱۳۱۱ واحد پول ایران از قران به ریال تغییر کرد. قران واحد پول ایران در دوران قاجاریه بود. نام قران کوتاه شده صاحب‌قران است. قران از نقره و به‌صورت سکه‌های ده شاهی (نیم قران)، یک قران، دو قران و پنج قران ضرب می‌شد. با توجه به اینکه قران هزار دینار ارزش داشت در زبان عامیانه، زار (هزار) نیز نامیده می‌شد.

 

ایرانیان از دینار به‌عنوان واحد پول استفاده می‌کردند.

 

این سنت حتی بعد از تغییر واحد پول ایران به ریال هم ادامه پیدا کرد و سکه‌های دو ریالی و پنج ریالی دوزاری و پنج زاری نامیده می‌شدند. 

دینار واحد قدیمی پول در امپراتوری روم شرقی یا دیناریوس بوده است. مسلمانان پس از فتح روم، دینار را به‌عنوان واحد پول خود انتخاب کردند و حتی امروز نیز در برخی از کشورهای عربی از این عنوان واحد پول استفاده می‌شود.

 

ایرانیان نیز از دینار به‌عنوان واحد پول استفاده می‌کردند، هر چند به تدریج و در اثر تورم، دینار ارزش خود را از دست داد.

ابتدا سلطان محمود غزنوی سکه یکصد دیناری یا صنار را با نام «محمودی» ضرب کرد. همزمان شاهان سامانی نیز سکه‌های ۵۰ دیناری را ضرب و آن را «شاهی» نامیدند.

 

در دوره صفوی، شاه عباس شروع به ضرب یک سکه کرد به ارزش ۲۰۰ دینار یا دو محمودی. این سکه به «عباسی» معروف شد و بسیار مورد استفاده قرار گرفت. در همین زمان، به علت رابطه پرتغال با ایران، سکه‌های پرتغالی در ایران رایج شد. این سکه‌ها «رئال» نام داشتند (که هنوز هم واحد پول بعضی از مستعمرات سابق پرتغال، مثل برزیل است). این واحد پول، بر مبنای وزنش، مطابق ۱۱۷۵ دینار در نظر گرفته شد.

 

سکه رئال پرتغال در ایران به‌عنوان ریال رواج پیدا کرد به این ترتیب دولت ایران دست به ضرب سکه‌هایی ریال زد که برای مبالغ بالا به کار می‌رفت. در اواخر قرن هجدهم میلادی، نادرشاه افشار هم یک نوع سکه به ارزش ۵۰۰ دینار ضرب کرد که به اسم خودش «نادری» خوانده می‌شد، اما خیلی زود در فرهنگ عام به جای لفظ نادری، استفاده از لفظ «ده شاهی» (شاهی= پنجاه دینار: ۵۰۰ دینار= ده شاهی) رواج پیدا کرد.

 

واحد پول ایران در قدیم, آخرین واحد پول ایران

واحد پول ایران در قدیم

 

در دوران قاجار تومان، قران و شاهی واحدهای اصلی پول ایران را تشکیل می‌دادند. تومان واژه‌ای ترکی است و به معنی ۱۰ هزار که در تقسیمات لشکری هر ۱۰ هزار سرباز، تومان و فرمانده آنها، امیر تومان نامیده می‌شد.

 

فتحعلی‌شاه قاجار برای نخستین بار، تومان طلا را با وزن یک و یک ششم مثقال در سال ۱۱۸۸ هجری خورشیدی ضرب کرد. در این زمان همچنین سکه نقره جدید یا‌‌ همان «قران» نیز متداول شد که معادل یک دهم تومان و پنج عباسی یا ۲۰ شاهی بود. این واحد پول بین سال‌های ۱۲۰۳ تا ۱۳۱۰ در ایران رواج داشت. در این دوران همچنین واحد شاهی که به‌صورت سکه‌ای مسی بود نیز رایج بود.

 

ناصرالدین شاه در سال ۱۲۵۹ هجری خورشیدی وزن طلای تومان را کاهش داد و ارزش آن برابر ۱۰ قران نقره شد. واژه ریال که ریشه اسپانیایی و پرتغالی دارد به مفهوم «شاهی» و همچنین نام سکه‌ای نقره‌ای است که در دو کشور مذکور و سرزمین‌های وابسته به آنها رواج داشته و سپس وارد زبان فارسی شده است.

 

ریال که سکه‌ای جهانی و معادل ۱۲۵۰ دینار یا یک هشتم تومان ارزش داشت، برای نخستین بار در سال ۱۱۷۶ هجری خورشیدی رواج یافت. در سال ۱۲۰۳، ریال از رونق افتاد و جای خود را به قران که معادل هزار دینار یا یک دهم تومان بود، داد؛ تا به این ترتیب واحد پول ایران وارد سیستم اعشاری شود.

 

واحد پول ایران در قدیم, آخرین واحد پول ایران

 واحد قدیمی پول

 

اول فروردین ۱۳۱۱ هجری خورشیدی به علت کم شدن ارزش قران و نیاز به واحد پول ساده و قوی، ریال با پشتوانه طلا به‌عنوان واحد اصلی پول ایران قرار گرفت. ریال در اقتصاد ایران تاکنون جایگاه خود را به‌عنوان واحد پول رسمی حفظ کرده است.

 

بانک شاهنشاهی که توسط انگلستان تاسیس شده بود، حدود ۴۰ سال، چاپ اسکناس را در انحصار خود داشت؛ تا اینکه در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۰۹، حق انتشار اسکناس از آن بانک سلب و به بانک ملی ایران واگذار شد. دو سال بعد و همزمان با آغاز سال ۱۳۱۱، واحد پول کشور که از قران به ریال تغییر کرده بود توسط بانک ملی ایران منتشر و ملاک معاملات قرار گرفت. اسکناس‏‌های اولیه به‌صورت ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۰۰۰ ریالی، چاپ شد.

 

منبع:donya-e-eqtesad.com 

امتیاز شما به این مطلب چنده؟

نظرات کاربران
هیچ نظری ثبت نشده است

نام شما
ایمیل
وب سایت
عنوان
نظرات


بیشتر بخوانید
خواص شگفت انگیز لیمو ترش که از آن بی خبرید
لیموترش به عنوان یک میوه معجزه آسا محسوب می شود که نه تنها سبب درمان بیماری ها و تقویت سیستم ایمنی بدن می گردد بلکه خواص زیبایی فراوانی برای پوست و مو دارد.
ادامه مطلب >
بهترین و کاملترین راهنمای خرید انواع گیرنده دیجیتال
گیرنده های دیجیتال محصولاتی هستند که از سال ۱۳۸۸ وارد ایران شدند و از همان بدو ورود خود با استقبال بسیار بالایی از سوی عموم مردم کشورمان مواجه شدند. این دریافت کننده های دیجیتالی در واقع دستگاه هایی ...
ادامه مطلب >
تصاویر جدید دیبا زاهدی جنجال آفرین شد
دیبا زاهدی بازیگر ایرانی است که تا به حال بی حاشیه بود اما با انتشار تصاویر جدیدش سرو صدای زیادی به پا کرد.
ادامه مطلب >
روش های بستن فاصله بین دندان ها
در اصطلاح پزشکی مشکل فاصله میان دندان ها با عنوان دیاستم شناخته می شود. دیاستم زیبایی چهره، لبخند، روند گفت و گو و فرایند غذا خوردن را تحت تاثیر قرار می دهد. روش های مختلفی نظیر لمینیت، ارتودنسی، روک...
ادامه مطلب >
جلوگیری از زخم بستر با استفاده از تشک مواج
در این مقاله خرید تشک مواج را مورد بررسی قرار می‌دهیم. تشک مواج یکی از تشک‌هایی است که از مکانیز‌م‌های خاصی برخوردار بوده و باعث می‌شود فشار دائمی بر روی پوست ایجاد نشود از همین رو برای جلوگیری از زخ...
ادامه مطلب >
بهترین زمان مسواک زدن
یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ سلامت دندان‌ها مسواک زدن روزانه است اما این کار زمان خاص خود را دارد تا به دندان‌های شما آسیبی وارد نشود. 
ادامه مطلب >
معرفی بهترین تلویزیون‌های 4kدر ایران
 اگر قصد خرید تلویزیون 4K را دارید این مطلب را از دست ندهید.
ادامه مطلب >
نکاتی برای خرید ست لباس زیر زنانه
خرید لباس زیر زنانه اهمیت بسیاری دارد، چرا که ممکن است یک خرید اشتباه باعث حساسیت، خارش، التهاب و حتی عفونت بدن شود. در صورتی که می‌خواهید ست شورت و سوتین زنانه مناسبی تهیه کنید، توصیه می‌کنیم با ما ...
ادامه مطلب >
ویژگی های مهم که در خرید کفش طبی مناسب باید در نظر بگیرید
خرید کفش طبی استاندارد سرمایه‌گذاری بجایی برای سلامت پاهاست. اما آیا به نکاتی که باید برای خرید کفش طبی بدانید، واردید؟ اگر نه، این مطلب از بهزون می‌تواند اطلاعات مفیدی برایتان داشته باشد.
ادامه مطلب >